W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w Polityce Cookies.
Ukryj komunikat


Jak uczy się dorosły?

Opublikowano: 2014-08-04
Nauka dorosłych.
Czy człowiek dorosły będzie potrafił powrócić do książek, notatek i efektywnej nauki?

Dla człowieka dorosłego typowy jest styl uczenia się, w którym preferowane jest zdobywanie wiedzy przez doświadczenie – ucząc się, chętnie odwołuje się do realnych zdarzeń, często w sposób intuicyjny; oraz styl, w którym dominują abstrakcyjne przemyślenia – ucząc się, wnika w istotę problemów i sytuacji, analizuje, rozważa, tworzy teorie, aby zrozumieć doświadczenia. Dydaktyka dorosłych wyróżnia następujące formy uczenia się:

  • naturalne,
  • przez korzystanie z typowych rozwiązań systemowych: wykładu, zajęć warsztatowych, konserwatoryjnych, ćwiczeniowych,
  • przez studia przypadków („case study”),
  • przez samodzielne uczenie się.


Największa liczba osób dorosłych kształcących się podejmuje decyzję o dalszej nauce w powiązaniu z pracą zawodową wykonywaną, bądź taką, którą chcieliby wykonywać po ukończeniu kształcenia.

Kompletnie nie dziwi taka postawa w czasach, kiedy chyba wszystkie, a jeśli nie to zdecydowana większość, zorganizowanych form kształcenia dorosłych jest płatna i to często niemało. Większość dorosłych liczy na to, że po zakończeniu kształcenia zmieni stanowisko bądź rodzaj wykonywanej pracy lub też w ogóle zmieni zawód, a wszystko to ma najczęściej prowadzić do poprawy ich sytuacji materialnej (spodziewane podniesienie zarobków). Motywy, którymi się przy tym kierują są bardzo różne. U jednych jest to chęć podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych, inni chcą zdobyć większą wiedzę ogólną, która pozwoli im na awans, ale jednocześnie będą mogli wykorzystać ją szerzej. Jeszcze inni zadowolą się zdobyciem jak najmniejszym wysiłkiem upragnionego dokumentu, który pozwoli im na realizację swojego celu. Bardzo ważnym czynnikiem warunkującym uczestnictwo w oświacie dorosłych jest jej dostępność. Trudno bowiem mówić o podjęciu kształcenia, jeśli nas na nie nie stać lub w pobliżu miejsca naszej egzystencji nie ma placówki oświatowej dla nas odpowiedniej.

Musimy także pamiętać, że sposób uczenia się dzieci i dorosłych to dwie różne kwestie. Dla uczniów szkół podstawowych i średnich podstawową motywacją do efektywnej nauki jest motywacja poznawcza. Dla studentów wkraczających w dorosłe życie, często posiadających już własne doświadczenia (czasami nawet zawodowe), obok motywacji poznawczej ważne są cele użytkowe wiedzy, którą właśnie zdobywają. Dorosły zwykle sam decyduje, czego powinien i chce się nauczyć (duży zakres autonomii). Stale też porównuje nowe informacje z doświadczeniami z własnego życia, chce, aby zdobyta wiedza od razu mu się przydała, ma zwykle mocno ugruntowane poglądy. Wszystko to może być stymulatorem w procesie uczenia się, może też czasem ten proces zakłócać. Właściwe podejście nauczyciela uwzględniające charakter i cechy ucznia dojrzałego jest więc szalenie istotne.

W procesie uczenia się doświadczamy uczuć i emocji, bierzemy udział w zadaniach – indywidualnie lub grupowo, odgrywamy różne role, uczestniczymy w symulacjach. Niestety, samo doświadczanie nie wystarcza, aby nauczyć się czegoś nowego. Ważna jest również faza przemyśleń – analizowania poznanych treści, i faza wyciągania wniosków – co nam poszło dobrze, co źle i dlaczego. Elementy te mogą się realizować poprzez dyskusję w grupie lub inne formy zachowań, w efekcie których pojawi się informacja zwrotna. Ostatni etap to planowanie wykorzystania zdobytej wiedzy. Niestety, najczęściej spotykanym działaniem jest ograniczenie się do fazy doświadczania.

Ważnym elementem przyswajania wiedzy i umiejętności przez dorosłych są ćwiczenia praktyczne, zarówno indywidualne, jak i w grupach, gdyż uczenie się dorosłych nastawione jest bardziej na aktywne uczestnictwo, niż tylko na odbiór. Pozytywne zachowania należy wzmacniać jak najszybciej. Uczeń dorosły nie może być ośmieszany i zdominowany, bo choć w ten sposób uda się go zmusić do pracy, to raczej niczego się nie nauczy. Należy więc wykluczyć takie zachowania, jak: traktowanie „z góry”, ignorowanie opinii, zbytnia niecierpliwość lub surowość. Unikanie takich postaw przyczyni się do wytworzenia pozytywnej atmosfery i podniesienia poziomu motywacji uczestnika zajęć. Warto również pamiętać o zasadzie opóźnionej poprawy błędów (po całej wypowiedzi, a nie w jej trakcie) oraz stosowaniu techniki „persona”, dzięki której uczeń dorosły uzyskując nową tożsamość jednocześnie dystansuje się do samego siebie.

Joanna Sieg
(joanna.sieg@dlalejdis.pl)

Fot. pixabay.com



Facebook
 

COUNT:31