Fobia czy zwykły strach?

Wynika to z faktu, że współczesność często nas przytłacza ogromem zmian, nowości, czy konieczności szybkiego trybu życia. Może to wywoływać często nieuzasadnione lęki, z którymi ciężko normalnie egzystować.

Każdy człowiek przeżywa różne lęki lub odczuwa strach w nienaturalnych dla niego sytuacjach. Reakcja lękowa na nieznane jest naturalna, a gdy mamy do czynienia z zagrożeniem, lęk jest całkowicie uzasadniony. Zdarza się jednak, że niektórzy doświadczają przewlekłych lęków o dużym nasileniu, które graniczą z paniką mimo, że znaleźli się w sytuacji obiektywnie uważanej za bezpieczną. Jeżeli w bezpiecznych sytuacjach człowiek doświadcza panicznego lęku, który utrudnia mu normalne funkcjonowanie, najprawdopodobniej cierpi na lęki fobiczne.

Fobia oznacza zaburzenie o podłożu psychicznym, którego głównymi objawami są silne, nieuzasadnione lęki przed konkretnymi obiektami lub sytuacjami. Nieustanne próby unikania sytuacji i obiektów stresowych prowadzą do zaburzenia normalnego funkcjonowania, a nawet pogłębienia problemów o podłożu psychicznym. Co ciekawe, obiektem panicznego lęku może stać się praktycznie wszystko. Mogą to być zamknięte pomieszczenia, owady, a nawet przedmioty codziennego użytku. Osoba cierpiąca na fobię, po zetknięciu się z przedmiotem swego lęku odczuwa ogromne cierpienie psychiczne, które przejawia się także symptomami fizycznymi charakterystycznymi dla ataków paniki. Diagnoza posiadania fobii zapada dopiero wówczas, gdy unikanie obiektów i sytuacji powodujących lęk negatywnie wpływa na życie danej osoby w kontekście pracy zawodowej lub życia społecznego. Istnieje wiele koncepcji na temat przyczyn powstawania fobii. Najpopularniejsza z nich zakłada, że powstają one wskutek nieprzyjemnego jednorazowego zetknięcia się z danym obiektem lub sytuacją, która wywołała wstrząs psychiczny w przeszłości. I mimo że dany obiekt czy sytuacja nie wzbudza już żadnego zagrożenia, to reakcja jest paniczna. Bez względu na to, jaki jest przedmiot lęku, symbolizuje on pierwotny wstrząs, niepokój lub konflikt.

Istnieje kilka sposobów leczenia fobii. Jednak podstawą podjęcia psychoterapii jest uświadomienie sobie przez pacjenta, że jego lęki są chorobliwe i nieuzasadnione oraz, że wymaga specjalistycznej pomocy. Głównym założeniem działań terapeutycznych jest przekonanie pacjenta, że obiekt lub sytuacja wywołująca u niego lęk, nie jest niebezpieczna. Terapeuci starają się stopniowo prowadzić pacjenta w przełamywaniu swoich własnych lęków i ograniczeń, które utrudniają mu życie.

Większość lęków, których doświadczamy, nazywamy powszechnie fobiami, jednak należy pamiętać, że nimi nie są, dopóki nie zaczną przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu. Każdy z nas boi się danych owadów, ciemności lub przebywania w windzie, ale warto pamiętać, że przełamywanie naszych ograniczeń jest najlepszym rozwiązaniem.

Agnieszka Ziętek
(agnieszka.zietek@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}