Termin „ortoreksja” został wprowadzony przez Stevena Bratmana- amerykańskiego lekarza, który sam zmagał się z niniejszą chorobą. Jako dziecko spożywał jednolite posiłki, a inne rodzaje pożywienia szkodziły mu ze względu na alergię pokarmową. Dorastał z nastawieniem, że można spożywać jedynie to, co jest całkowicie zdrowe dla organizmu, a z czasem myśl ta stała się obsesją. Swoje życie podporządkował unikaniu niewłaściwych składników żywnościowych i stałej koncentracji na zdrowiu. Z czasem zdał sobie sprawę z tego, że ma problem, który stał się chorobą. Postanowił ją więc zdefiniować i skoncentrować się na przestrzeganiu innych ludzi przed szponami obsesyjnego dbania o dietę.
Ortoreksja polega na obsesyjnej koncentracji na tym, co się zjada. Do czynienia z tą chorobą mamy wtedy, gdy myśli skupiają się przede wszystkim na tematyce jedzenia, a niezdrowe składniki traktowane są jako największe zło, mogące zabić nawet w niewielkiej dawce. Anoreksja polega na obsesyjnym myśleniu o tym, ile się zjada, a ortoreksja to obsesja na punkcie rodzaju spożywanych pokarmów. Osoby cierpiące na ortoreksję, zwykle zaczynają od eliminacji niezdrowych pokarmów, takich jak słodycze, napoje smakowe i fast foody. Następnym krokiem, który już świadczy o zaburzeniu jest rezygnacja z kolejnych produktów i składników pokarmowych, które są lub wydają się być szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zaawansowane stadium choroby to wyeliminowanie większości produktów spożywczych i obsesyjne skupienie się jedynie na ich jakości. Osoby cierpiące na ortoreksję w swojej diecie dopuszczają jedynie kilka produktów, które zazwyczaj sami hodują,lub kupują w sklepach ekologicznych, by mieć pewność, że nie są „skażone”. Chory poświęca większość swojego czasu na pozyskiwanie wiedzy na temat żywności i właściwego odżywiania. Przygotowywanie posiłków zajmuje zdecydowanie więcej czasu niż dotychczas, przypominając niemal codzienny rytuał. Osoby dotknięte tą chorobą zamykają się na kontakty z bliskimi, gdyż nie potrafią rozmawiać i myśleć o niczym innym prócz odżywiania. A samo zjadanie posiłku odbywa się w samotności, ze względu na długi czas spożywania.
Ortoreksja jest chorobą zaliczaną do grupy chorób o podłożu psychicznym. Wymaga więc leczenia psychiatrycznego, gdyż jest to choroba powoli wyniszczająca zarówno ciało, jak i psychikę chorego. Głównymi skutkami mogą być: spadek wagi ciała, zaburzenia metabolizmu, powikłania sercowe i naczyniowe, znaczne osłabienie organizmu, depresja, wyizolowanie prowadzące do aspołeczności. Podczas leczenia farmakologicznego najważniejsze jest uzupełnienie niedoboru mikroelementów i witamin. Osoby chorujące na ortoreksję, niestety, nie zgłaszają się do lekarzy, gdyż uważają, że prowadzą zdrowy tryb życia.
Należy pamiętać, że we wszystkim najważniejszy jest umiar, by nie popadać w niebezpieczne dla zdrowia i życia skrajności.
Agnieszka Ziętek
(agnieszka.zietek@dlalejdis.pl)